Wsparcie dla Twojego biznesu

Oferujemy Państwu szkolenia w zakresie kształcenia zawodowego BHP. Szkolenia Wstępne i Okresowe, Obsługę BHP i P. POŻ. Zapraszamy do kontaktu z nami.

a

Usługi BHP24

  /  Kodeks pracy   /  Praca kobiet w ciąży i praca młodocianych. O czym powinien pamiętać pracodawca?
Praca kobiet w ciąży i praca młodocianych

Praca kobiet w ciąży i praca młodocianych. O czym powinien pamiętać pracodawca?

Zatrudnianie kobiet w ciąży oraz pracowników młodocianych wiąże się z dodatkowymi obowiązkami dla pracodawcy. Na co należy zwrócić wtedy szczególną uwagę?

Określonym rodzajom pracowników przysługuje szczególna ochrona podczas pracy. Zaliczają się do nich przede wszystkim kobiety w ciąży oraz młodociani – osoby, które ukończyły 15. roku życia, ale nie przekroczyły 18. roku życia.

O czym powinien pamiętać wtedy pracodawca, aby nie narazić się na złamanie przepisów prawa pracy?

Ochrona kobiet w ciąży

Kobietom w ciąży przysługuje szczególna ochrona, dlatego też wtedy, gdy pracodawca dowiaduje się, że pracownica spodziewa się dziecka, musi on pamiętać o tym, by zapewnić jej właściwe warunki pracy.

Pracodawca zatrudniający kobietę w ciąży nie może zatrudniać jej:

  • w porze nocnej
  • w godzinach nadliczbowych
  • w systemie równoważnym czasu pracy – powyżej 8 godzin na dobę
  • w systemie przerywanego czasu pracy – chyba że pracownica wyrazi na to zgodę

Dodatkowo, pracodawca nie może delegować pracownicy w ciąży poza jej stałe miejsce pracy, chyba że zgodzi się ona na pracę w delegacji.

Wobec tego wtedy, gdy pracodawca zatrudnia kobietę pracującą przykładowo w porze nocnej, ale zachodzi ona w ciążę, wówczas jest on zobowiązany do zmiany jej rozkładu czasu pracy.

Gdy nie jest to możliwe, pracodawca powinien przenieść ją na inne stanowisko, gdzie praca w nocy nie jest wymagana. Jeśli także nie ma takiej możliwości, pracodawca może zwolnić kobietę z obowiązku świadczenia pracy, przy czym zachowuje ona prawo do wynagrodzenia.

Przedłużenie umowy o pracę dla kobiety w ciąży

W przypadku, gdy pracodawca zatrudnia kobietę w ciąży na podstawie umowy na czas określony albo też na próbnej umowie o pracę, które przekraczają 1 miesiąc, a które uległyby rozwiązaniu po upływie 3. miesiąca ciąży, umowy te przedłużane są do czasu porodu.

Uwaga! 1 miesiąc liczony jest jako miesiąc księżycowy, czyli 28 dni.

Zwolnienie pracownicy w ciąży na badania lekarskie

Pracodawca zatrudniający kobietę w ciąży ma obowiązek umożliwienia jej udania się na badania lekarskie dotyczące ciąży, jeżeli nie mogą być one wykonane poza godzinami pracy.

Pracownica ma prawo do pobierania wynagrodzenia za czas nieobecności w związku z badaniami lekarskimi.

Kobiety w ciąży – wykaz prac

Zgodnie z przepisami, kobiety w ciąży nie mogą wykonywać określonych rodzajów prac, a w przypadku innych prac najczęściej dochodzi wtedy do ograniczenia ich obowiązków oraz czasu pracy.

Kobiety w ciąży, a także kobiety karmiące dzieci piersią nie powinny wykonywać:

  • prac związanych z nadmiernym wysiłkiem fizycznym, w tym także przy ręcznym transportowaniu ciężarów
  • prac w gorącym, zimnym albo zmiennym mikroklimacie
  • prac w środowisku o podwyższonym lub obniżonym ciśnieniu
  • prac, które mogą grozić ciężkimi urazami fizycznymi lub psychicznymi

Poniżej zaprezentowane są dokładne przepisy dotyczące wybranych typów prac wykonywanych przez kobiety w ciąży.

Kobieta w ciąży między innymi nie może:

  • wykonywać prac fizycznych, które powodują wydatek energetyczny powyżej 2900 kJ na zmianę roboczą albo 7,5 kJ/min przy pracy dorywczej
  • transportować przedmiotów powyżej 3 kg
  • pracować w pozycji stojącej dłużej niż łącznie 3 godziny podczas zmiany, jednorazowo nie dłużej niż 15 minut – należy się potem 15 minut przerwy
  • w przypadku pracy przy monitorach – pracować dłużej niż 50 minut w ciągu godziny – należy się potem 10 minut przerwy
  • obsługiwać urządzeń, przy których konieczne jest używanie siły wyższej niż 12,5 N przy pracy stałej i 25 N przy pracy dorywczej dla obsługi dwuręcznej oraz 5 N przy pracy stałej i 12,5 N przy pracy dorywczej przy obsłudze jednoręcznej
  • przenosić ręcznie materiałów ciekłych gorących, żrących, szkodliwych
  • pracować w pozycji wymuszonej
  • pracować na stanowisku nadmiernie narażonym na hałas – ekspozycja dobowa lub tygodniowa powyżej 65 dB, ze szczytowym poziomem dźwięku 130 dB
  • pracować na stanowiskach narażających na działanie pola elektromagnetycznego i promieniowania jonizującego

Praca dorywcza – praca wykonywana do 4 razy w ciągu 1 godziny, gdy jej łączny czas nie jest dłuższy niż 4 godziny na dobę.

Szczegółowy katalog prac, których nie mogą wykonywać kobiety w ciąży, znajduje się w rozdziale 1 ustępu 2 Wykazu będącego załącznikiem do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią.

Ochrona młodocianych

Pracodawca decydujący się na zatrudnienie młodocianego także musi pamiętać o tym, że jego obowiązkiem jest zapewnienie mu właściwych warunków pracy, zgodnie z przepisami pracy.

Młodociany – osoba, która nie ukończyła 15 lat, ale nie przekroczyła 18 lat.

Pracodawca ma prawo zatrudniać młodocianych, którzy:

  • zakończyli szkołę podstawową
  • posiadają zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku

Istnieje także możliwość zatrudniania osób poniżej 15. roku życia, a także nieposiadających wykształcenia podstawowego. Dokładne informacje znajdują się w Kodeksie pracy.

Szkolenie BHP pracownika młodocianego

Pracodawca ma obowiązek przeszkolenia pracownika młodocianego pod kątem bezpieczeństwa i higieny pracy – BHP.

Konieczne szkolenia BHP:

  • szkolenie wstępne – instruktaż ogólny i stanowiskowy
  • szkolenie okresowe – pierwsze po 1 roku od podjęcia zatrudnienia, kolejne co 3 lata na stanowiskach robotniczych

Zasady ochrony zdrowia młodocianych pracowników

Pracodawca decydujący się na zatrudnienie młodocianego pracownika, musi przestrzegać odpowiednich przepisów prawa.

Krótsze normy czasu pracy

Dla osób do 16 lat – 6 godzin na dobę, a powyżej 16 lat – 8 godzin na dobę.

Brak możliwości pracy w porze nocnej

Dotyczy pracy od 22:00 do 6:00.

Brak możliwości pracy w godzinach nadliczbowych

Także w niedziele i święta, gdy powodują one przekroczenie tygodniowej normy czasu pracy.

Przerwy w pracy

Pracodawca musi zapewnić młodocianemu pracownikowi przerwę w pracy – przy pracy dłuższej niż 4,5 godziny – nieprzerwana przerwa na 30 minut.

Przerwa pomiędzy kolejnymi dniami w pracy musi wynosić 14 godzin włączając porę nocną, a w wymiarze tygodnia – co najmniej 48 godzin nieprzerwanego wypoczynku, który włącza niedzielę.

Urlopy wypoczynkowe i bezpłatne

Młodociany pracownik ma prawo do urlopów wypoczynkowych i bezpłatnych.

Wymiar urlopu od rozpoczęcia pierwszej pracy:

  • przy pracy do 6 miesięcy – 12 dni
  • przy pracy powyżej 6 miesięcy – 26 dni

Po przepracowaniu roku młodociany może otrzymać urlop w wymiarze 38 dni – 12 + 26 dni. Każdy kolejny rok urlopu wynosi 26 dni do 18. roku życia. W roku, w którym kończy 18 lat urlop wynosi 20 dni.

Uwaga! Gdy młodociany uczy się w szkole dla pracujących, pracodawca ma obowiązek udzielenia mu urlopu w okresie ferii w szkole. Urlop bezpłatny na ferie w połączeniu z urlopem wypoczynkowym może wynieść do 2 miesięcy.

Prace wzbronione pracownikom młodocianym

Pracodawca nie może zatrudniać pracownika młodocianego na stanowiskach, na których występują czynniki szkodliwe i niebezpieczne dla zdrowia, a także do prac szczególnie uciążliwych i zagrażających prawidłowemu rozwojowi psychicznemu.

Młodociany nie może pracować na stanowiskach wymagających:

  • nadmiernego wysiłku fizycznego
  • wymuszonej pozycji ciała
  • stykania się ze szkodliwymi czynnikami chemicznymi, fizycznymi i biologicznymi
  • powodujących ryzyko zagrożenia wypadkowego

Pracodawca powinien sporządzić wykaz prac wzbronionych młodocianym w zakładzie pracy.

Leave a comment

User registration

Reset Password