Dodatkowe dni wolne – w Kodeksie Pracy
Brak wolnego a w domu gorączka – z jakiego urlopu możesz skorzystać, gdy zachodzi nagła potrzeba pozostania w domu z dnia na dzień?
Przyszła jesień a wraz z nią postrach każdego rodzica-pracownika – choroby! Czy wiesz co zrobić, gdy dziecko niespodziewanie w nocy dostaje gorączki czy też otrzymujesz telefon ze szkoły czy przedszkola z prośba o wcześniejsze odebranie go z placówki?
BHP – czas wolny
Zgodnie z Kodeksem Pracy każdy pracownik ma prawo do urlopu wypoczynkowego to na pewno wiesz już z naszych szkoleń wstępnych BHP – w wymiarze 20 lub 26 dni (w zależności, czy okres zatrudnienia pracownika to mniej czy więcej niż 10 lat). O urlopie pracownik jednak musi poinformować pracodawcę wcześniej. W prawie pracy nie ma ustalonego odgórnie terminu, ile wcześniej należy złożyć wniosek o urlop, jednak zgodnie z przepisami nakazującymi pracodawcy planowanie urlopów (art. 163 KP), należy termin urlopu uzgodnić z pracodawcą na tyle wcześnie, aby nasza nieobecność nie powodowała problemów z ciągłością pracy i aby było możliwe zapewnienie np. zastępstwa. Urlop wypoczynkowy zatem (chociaż daje nam możliwość nieprzychodzenia do pracy) nie jest odpowiedzią na naszą nieplanowaną i niespodziewaną nieobecność. W puli przysługującego nam urlopu znajdują się jednak 4 dni nieuwzględniane w planie urlopowym, tj. urlop na żądanie. Pracodawca ma obowiązek udzielić tego urlopu w terminie przez nas wskazanym, my natomiast musimy zgłosić żądanie udzielenia urlopu najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu.
Urlopy KP
Inne dodatkowe zwolnienia.
Od ponad dwóch lat, tj. od sierpnia 2023 roku funkcjonują jeszcze inne dodatkowe możliwości opuszczenia pracy w trybie pilnym – tzw. zwolnienie na działanie siły wyższej (art. 1481 KP), które przysługuje pracownikom w wymiarze 2 dni albo 16 godzin, gdy jest niezbędna natychmiastowa obecność pracownika w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem. Nie zawsze jednak zwolnienie z powodu siły wyższej będzie nam przysługiwało – ważne jest to, że zdarzenie, którego dotyczy musi być nagłe i nieprzewidziane a pracownik nie mógł mu zapobiec. Co ważne – zwolnienie na działanie siły wyższej to dodatkowe dni, niepochodzące z puli naszego urlopu, dotyczy ono wszystkich pracowników (nie tylko rodziców) ale za okres tego zwolnienia przysługuje nam 50% wynagrodzenia. Jakie obowiązki musimy spełnić, żeby skorzystać ze zwolnienia na działanie siły wyższej? Musimy poinformować o tym naszego przełożonego! Przepisy ściśle nie określają, kiedy musi to nastąpić – najczęściej jednak sugeruje się, żeby przełożonego informować przed opuszczeniem pracy lub gdy nie jest to możliwe – wtedy do końca naszej zmiany roboczej. Co jednak, jeśli wymagana jest nasza obecność w związku z opieką nad członkiem rodziny lub inną osobą zamieszkującą wspólne gospodarstwo domowe ze względów medycznych, a opieka nie wynika ze zdarzenia nagłego? Wtedy odpowiedzią może być urlop opiekuńczy (art. 173 KP). Jego wymiar to 5 dni w roku kalendarzowym jednak za okres ten pracownikowi nie przysługuje żadne wynagrodzenie. Żeby dopełnić formalności pracownik powinien minimum dzień przed planowanym urlopem opiekuńczym złożyć do pracodawcy wniosek o ten urlop.
Zwolnienie na opiekę
Kolejne uprawnienie dedykowane jest już konkretnie rodzicom dzieci do lat 14 i jest to zwolnienie od pracy na opiekę (art. 188 KP). Jest to 2 dni lub 16 godzin w ciągu roku kalendarzowego. Co ważne jest to stały wymiar, niezależny od tego, ile dzieci posiada uprawniony pracownik oraz ilu jest opiekunów. W przypadku, gdy oboje rodziców/opiekunów jest zatrudnionych – z opieki może skorzystać tylko jedno z nich. Osoby te jednak mogą „podzielić” ten czas między siebie – każde z nich może np. skorzystać ze zwolnienia w wymiarze 1 dnia lub 8 godzin. Łącznie jednak czas ten nie może przekroczyć 2 dni lub 16 godzin. Wniosek o udzielenie zwolnienia od pracy na opiekę nad dzieckiem do 14 lat należy złożyć najpóźniej w dniu, w którym pracownik zamierza z niego skorzystać.
szkolenia BHP i dodatkowe urlopy dla rodziców
Rodzicu pamiętaj, że poza wymienionymi powyżej możliwościami przysługuje Ci prawo do zasiłku opiekuńczego z ZUS – tzw. L4 na chore dziecko. Jest to zasiłek opiekuńczy z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem do 14 roku życia w wymiarze 60 dni w roku kalendarzowym. Dla dzieci powyżej 14 roku życia lub innych członków rodziny wymiar tego zasiłku to 14 dni w roku. Zasiłek ten jest płatny w wysokości 80 % podstawy wymiaru wynagrodzenia. Aby z niego skorzystać należy złożyć do pracodawcy druk Z15A oraz oczywiście posiadać wystawione przez lekarza zwolnienie lekarskie. Warto pamiętać, że nagłe choroby nasze, dziecka czy też innego członka rodziny nierzadko powodują u nas stres, przemęczenie, niewyspanie czy spadek koncentracji. To z kolei zwiększa ryzyko wypadków. Dlatego czasem lepiej skorzystać z przedstawionych rozwiązań, zmierzyć się z chorobą i wrócić do pracy bez zbędnego „bagażu”. Jeśli chcesz wiedzieć więcej zapisz się na nasze szkolenia BHP.
Teraz już wiesz jakie możliwości posiadasz, gdy dziecko w nocy budzi się z gorączką!
| Rodzaj urlopu /zwolnienia |
Wymiar | Płatność | Komu przysługuje | Podstawa prawna |
| Urlop na żądanie | 4 dni | 100% | Wszystkim pracownikom | art. 167² KP |
| Zwolnienie z powodu siły wyższej | 2 dni / 16 godz. | 50% | Wszystkim pracownikom | art. 148¹ KP |
| Urlop opiekuńczy | 5 dni | Bezpłatny | Wszystkim pracownikom | art. 173 KP |
| Zwolnienie na opiekę nad dzieckiem do 14 lat | 2 dni / 16 godz. | 100% | Rodzic / opiekun dziecka | art. 188 KP |
| Zasiłek opiekuńczy (ZUS) | 60 lub 14 dni | 80% | Rodzic / opiekun dziecka | tzw. ustawa zasiłkowa |
